Katarzyna Kanik dla Rzeczpospolitej: „Kto od stycznia będzie mógł skorzystać z dłuższego urlopu?”
Od 1 stycznia 2026 roku wchodzą w życie istotne zmiany w sposobie liczenia stażu pracy, które wpłyną na wymiar urlopu wypoczynkowego dla wielu pracowników. Do stażu będą zaliczane dodatkowe formy aktywności zawodowej, takie jak umowy zlecenia, prowadzenie działalności gospodarczej czy praca za granicą. Może to oznaczać, że znacznie więcej osób zyska prawo do dłuższego urlopu – 26 dni zamiast 20. O najważniejszych kwestiach praktycznych związanych z nowelizacją Kodeksu pracy pisze na łamach dzisiejszego wydania Rzeczpospolitej associate Katarzyna Kanik.
Etapowe wdrażanie nowych przepisów
Nowelizacja nie wchodzi w życie jednocześnie dla wszystkich. Sektor publiczny – urzędy, szkoły państwowe, uczelnie publiczne – musi stosować nowe reguły już od 1 stycznia 2026 roku, o ile pracownik przedstawi odpowiednie dokumenty potwierdzające dodatkowe okresy stażowe. Pracodawcy z sektora prywatnego zyskują natomiast więcej czasu – nowe zasady zaczną ich obowiązywać dopiero od 1 maja 2026 roku. Pracownicy zatrudnieni w dniu wejścia w życie zmian mają 24 miesiące na dostarczenie dokumentacji potwierdzającej dodatkowe okresy.
Jak udokumentować dodatkowy staż?
Kluczową rolę w procesie dokumentowania stażu odegra Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który będzie wydawał specjalne zaświadczenia na wniosek pracownika. Wnioski będzie można składać elektronicznie przez platformę PUE/eZUS, jednak nowe formularze zostaną udostępnione dopiero po wejściu w życie ustawy. Zaświadczenia będą doręczane w formie elektronicznej na profil informacyjny wnioskodawcy. Jeśli ZUS z jakiegoś powodu nie będzie mógł wydać takiego dokumentu, pracownik zachowa możliwość udowodnienia stażu własnymi dokumentami, takimi jak umowy czy potwierdzenia prowadzenia działalności gospodarczej.
Przeliczanie urlopu i obowiązki pracodawcy
Gdy pracownik dostarczy zaświadczenie lub inne dowody potwierdzające dodatkowe okresy stażowe, pracodawca ma obowiązek ponownie przeliczyć jego staż pracy. Jeżeli z przeliczenia wynika prawo do wyższego wymiaru urlopu, należy wyrównać brakującą pulę dni wolnych – dodać do puli pracownika liczbę dni wynikającą z różnicy między dotychczasowym a należnym wymiarem. Ważne zastrzeżenie: nowe uprawnienia nie dają podstawy do uzupełniania wymiaru urlopu za lata sprzed wejścia ustawy (np. 2023–2025). Prawo do uprawnień przysługuje od dnia ich nabycia, jednak nie wcześniej niż od daty wejścia w życie nowelizacji.
Szerszy kontekst zmian
Nowelizacja to jedna z najważniejszych zmian w prawie pracy ostatnich lat. Poszerzenie katalogu okresów wliczanych do stażu pracy wpływa nie tylko na wymiar urlopu wypoczynkowego, ale również na wiele innych uprawnień związanych z długością zatrudnienia – w tym dodatki stażowe, nagrody jubileuszowe, okresy wypowiedzenia czy wysokość odpraw. Redakcja Rzeczpospolitej zaprosiła KWKR do cotygodniowego omówienia najważniejszych zmian związanych z nowym sposobem naliczania stażu, co pozwoli pracodawcom i pracownikom na bieżąco orientować się w praktycznych aspektach stosowania nowych przepisów.
Kiedy dokładnie wchodzą w życie nowe zasady i czy dotyczą wszystkich pracowników od razu? Jak i gdzie można uzyskać zaświadczenie o dodatkowych okresach stażowych? Co powinien zrobić pracodawca, gdy pracownik przedstawi dokumenty potwierdzające dodatkowy staż? Na te i wiele innych pytań w swoim tekście, który ukazał się w Rzeczpospolitej, odpowiada Katarzyna Kanik.
