Katarzyna Kanik dla Rzeczpospolitej: „Szansa na szybszą jubileuszówkę”
Od początku roku pracownicy budżetówki mogą nabyć prawo do kolejnej nagrody jubileuszowej lub jej wyższego poziomu dzięki poszerzeniu definicji stażu pracy. Nowe zasady liczenia będą uwzględniać nie tylko tradycyjne umowy o pracę, ale także okresy wykonywania umów cywilnoprawnych, prowadzenia działalności gospodarczej czy pracę za granicą. Dla osób, które po doliczeniu tych okresów osiągną staż uprawniający do nagrody jubileuszowej, zmiana ta oznacza realną szansę na wcześniejsze lub wyższe świadczenie. O praktycznych i finansowych implikacjach tych zmian pisze na łamach dzisiejszego wydania Rzeczpospolitej radca prawny Katarzyna Kanik.
Czym jest nagroda jubileuszowa i komu przysługuje?
Nagroda jubileuszowa to jednorazowe świadczenie pieniężne przysługujące pracownikom sektora publicznego – członkom korpusu służby cywilnej, pracownikom samorządowym, nauczycielom, pracownikom sądów i prokuratury oraz instytucji kultury. Nie jest ona uregulowana bezpośrednio w Kodeksie pracy, lecz wynika z przepisów szczególnych dotyczących poszczególnych grup zawodowych. Jej wysokość wyrażona jest jako procent miesięcznego wynagrodzenia i wzrasta wraz z osiągnięciem kolejnych progów stażowych. W sektorze prywatnym nagroda jubileuszowa nie jest obligatoryjna – pracodawcy mogą ją wprowadzać dobrowolnie poprzez regulaminy wynagradzania, ale nie mają takiego obowiązku.
Od kiedy przysługuje nowe uprawnienie?
Prawo do nagrody jubileuszowej wynikające z doliczenia dodatkowych okresów przysługuje od dnia wejścia w życie ustawy dla sektora publicznego, czyli od 1 stycznia 2026 roku. Kluczowe jest rozróżnienie między faktycznym nabyciem prawa a formalnym dostarczeniem dokumentów – prawo powstaje z chwilą osiągnięcia odpowiedniego stażu, niezależnie od terminu przedłożenia zaświadczeń. Jeśli pracownik miał już wymagany staż na dzień 1 stycznia, prawo do nagrody powstaje z tą datą, a pracodawca musi dokonać wypłaty wyrównania za całą różnicę. Pracownik ma 24 miesiące na zgromadzenie i dostarczenie dokumentów potwierdzających dodatkowe okresy.
Dokumentowanie nowych okresów stażu
Podstawowym dowodem przy doliczaniu nowych okresów powinno być zaświadczenie wydawane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Po wejściu w życie nowelizacji ZUS będzie wydawać takie zaświadczenia na wniosek pracownika składany elektronicznie przez system PUE/e-ZUS. Jeśli ZUS z różnych powodów nie będzie w stanie wydać zaświadczenia, ustawa przewiduje możliwość udokumentowania stażu innymi wiarygodnymi dowodami – umowami cywilnoprawnych, fakturami, potwierdzeniami wpisu do CEIDG czy dowodami opłacenia składek. Każdy udokumentowany dzień aktywności zawodowej ma znaczenie, nawet bardzo krótkie epizody na umowach zlecenia mogą być sumowane i wliczane do stażu.
Sytuacje szczególne – wiele nagród i okresy nakładające się
Jedno z najbardziej złożonych zagadnień dotyczy pracowników, którzy po doliczeniu nowych okresów przekraczają jednocześnie kilka progów stażowych. Przepisy przewidują jasne rozwiązanie – wypłaca się tylko jedną nagrodę, tę z najwyższego osiągniętego progu. Drugi schemat dotyczy okresów nakładających się – gdy pracownik jednocześnie pracował na etacie i prowadził działalność gospodarczą, okresy te wliczane są tylko raz, nie podwójnie. Istotnym zastrzeżeniem jest również sytuacja pracowników, którzy już osiągnęli maksymalny próg nagrody przewidziany dla ich grupy zawodowej – dodatkowe lata nie przyniosą im zwiększenia świadczenia, choć formalnie ich staż będzie dłuższy.
Czy pracownik, który będzie miał prawo do kilku nagród jubileuszowych jednocześnie, otrzyma je wszystkie, czy tylko jedną? Jak pracodawca powinien liczyć staż pracownika, gdy ma on nakładające się okresy – np. pracował na etacie i jednocześnie prowadził działalność? Jakie dokumenty pracownik musi przedłożyć, aby udowodnić dodatkowe okresy aktywności zawodowej?
Na te i wiele innych pytań w swoim tekście, który ukazał się w Rzeczpospolitej, odpowiada Katarzyna Kanik.
