Zmiany w postępowaniach przed KNF – opłata z góry, nowy podział kosztów i szybsze procedury

19 maja 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy zmieniającej zasady uiszczania opłat na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego (KNF). Projekt, przedłożony przez Ministra Finansów i Gospodarki, wpisuje się w działania deregulacyjne i ma na celu uproszczenie oraz przyspieszenie postępowań administracyjnych prowadzonych przez KNF.

Kluczowe zmiany w postępowaniach KNF

• wprowadzenie bardziej sprawiedliwego podziału kosztów nadzoru KNF,
• konieczność uiszczania opłat za zezwolenia, zgody i wpisy do rejestru KNF z góry.

Sprawiedliwy podział kosztów nadzoru KNF

Obecnie koszty wybranych postępowań (np. dotyczących zgłoszenia zamiaru nabycia akcji domu maklerskiego lub TFI czy powierzenia dodatkowych obowiązków członkowi zarządu TFI) ponoszą wszystkie podmioty sektora finansowego. Oznacza to, że koszty rozkładają się również na podmioty, które nie inicjują danego postępowania.

Projekt zakłada zmianę tego mechanizmu. Po wejściu w życie nowych przepisów wydatki związane z postępowaniem będą ponosiły wyłącznie podmioty, które je inicjują. W rezultacie:

• koszty nadzoru dla pozostałych uczestników rynku powinny się obniżyć,
• zostanie zwiększona przejrzystość i adekwatność obciążeń finansowych,
• system stanie się bardziej proporcjonalny i sprawiedliwy.

Opłata z góry – zmiana procedury

Istotną zmianą jest także modyfikacja sposobu uiszczania opłat. Dotychczas opłaty za wydanie zezwolenia, zgody lub dokonanie wpisu do rejestru KNF były pobierane po zakończeniu postępowania. Nowe przepisy wprowadzają zasadę opłaty z góry – już na etapie składania wniosku.

Zmiana ta ma kilka celów:

• zwiększenie jakości składanych wniosków,
• ograniczenie liczby wniosków niekompletnych,
• zmniejszenie liczby wezwań do uzupełnienia braków,
• usprawnienie przebiegu postępowań administracyjnych.

Wpływ zmian na czas trwania postępowań

Obecnie wiele wniosków składanych do KNF zawiera braki formalne lub niekompletną dokumentację. W takich przypadkach organ nadzoru wzywa do uzupełnienia dokumentów, a bieg terminu na wydanie decyzji rozpoczyna się dopiero po ich dostarczeniu.

W praktyce prowadzi to do znacznego wydłużenia postępowań – często nawet do kilkunastu miesięcy. Wprowadzenie opłaty z góry ma zmotywować wnioskodawców do rzetelnego przygotowania dokumentacji już na starcie, co powinno:

• przyspieszyć rozpoczęcie biegu terminów ustawowych,
• skrócić czas procedowania wniosków,
• zwiększyć efektywność pracy KNF.

Eliminacja problemów operacyjnych

Nowe regulacje mają również wyeliminować problemy praktyczne, takie jak:

• nieterminowe regulowanie opłat po zakończeniu postępowań,
• konieczność prowadzenia działań windykacyjnych przez KNF,
• tzw. „puste” postępowania inicjowane wyłącznie w celu testowania procedur lub oceny zgodności regulacyjnej.

Co zmiany oznaczają dla firm?

Dla przedsiębiorstw działających lub planujących działalność na rynku finansowym projektowane zmiany oznaczają przede wszystkim konieczność lepszego przygotowania do procesu licencyjnego.

W praktyce firmy powinny:

• zapewnić pełną kompletność dokumentacji przed złożeniem wniosku,
• uwzględnić opłatę administracyjną w budżecie projektu już na wczesnym etapie,
• bardziej strategicznie podejść do inicjowania postępowań przed KNF.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Zgodnie z projektem ustawy nowe regulacje mają wejść w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ich ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Podsumowanie

Planowane zmiany w postępowaniach przed KNF mają charakter systemowy i zmierzają do uproszczenia procedur, poprawy efektywności oraz zwiększenia odpowiedzialności wnioskodawców. Wprowadzenie opłaty z góry oraz bardziej sprawiedliwego podziału kosztów powinno przyczynić się do skrócenia czasu postępowań i usprawnienia funkcjonowania rynku finansowego.